Słowo „zapis”, „zapisać komuś” używane jest często w kontekście samego powołania do spadku lub też jako określenie umowy darowizny lub dożywocia dokonywanych za życia spadkodawcy, tym czasem jego prawne znaczenie jest zupełnie inne.
Wyróżniamy zapis zwykły i zapis windykacyjny.
Zapis zwykły polega na tym, że spadkodawca może w testamencie zobowiązać spadkobiercę testamentowego lub ustawowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby. Osoba, na rzecz której taki zapis został dokonany, może zatem niezwłocznie po ogłoszeniu testamentu (chyba, że spadkodawca zastrzegł inaczej) żądać wykonania zapisu. Zapis zatem jest w rzeczywistości obciążeniem spadkobiercy na rzecz innej osoby, wskazanej przez spadkodawcę.
Zapis windykacyjny z kolei polega na tym, że osoba oznaczona przez spadkodawcę nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku – czyli z chwilą śmierci spadkodawcy (w przypadku zapisu mieliśmy zobowiązanie spadkobiercy do spełnienia świadczenia na rzecz danej osoby, tutaj osoba ta nabywa przedmiot zapisu już z chwilą otwarcia spadku).
Przedmiotem zapisu windykacyjnego mogą być: rzeczy oznaczone co do tożsamości, zbywalne prawa majątkowe, przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne, ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności, ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej. Co ważne zapis windykacyjny może być dokonany tylko w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego.